Andrzej Frycz Modrzewski
ZSRCKU/Andrzej Frycz Modrzewski

Urodził się ok. 1503 roku w Wolborzu jako syn tutejszego wójta, Jakuba. Nauki pobierał w szkołach parafialnych oraz w Akademii Krakowskiej. Pierwszą pracę podjął w kancelarii arcybiskupa gnieźnieńskiego i prymasa Jana Łaskiego (1523), później (1525) został notariuszem biskupa poznańskiego Jana Latajskiego. Przyjął wówczas niższe święcenia kapłańskie. Andrzej Frycz Modrzewski studiował także w Wittenberdze, gdzie poznał Marcina Lutra i Filipa Melanchtona. W swoich podróżach dotarł do Szwajcarii i Francji. Po powrocie do kraju przebywał często w Krakowie. W roku 1547 został sekretarzem Zygmunta Augusta. Po roku 1550 oddał się głównie pracy pisarskiej. Atakowany przez Kościół w Polsce za przekonania, szukał schronienia u Tarnowskich (ratując się ucieczką z rodzinnego Wolborza). Jako pisarz (wypowiadający się wyłącznie w języku łacińskim) debiutował w roku 1543 publikując broszurę Lascius, sive de poena homicidi (Łaski, czyli o karze za mężobójstwo). Zajął się w niej żywotnymi wówczas i dyskutowanymi w toku obrad sejmików i sejmów problemami kary za zabójstwo (mężobójstwo). Kampania publicystyczna prowadzona przez Frycza w sprawie kary za mężobójstwo skończyła się niepowodzeniem. Autor nie rezygnował jednak z angażowania się w inne aktualne problemy. W 1545 roku wydał Mowę Prawdomówcy Perypaptetyka o postanowieniu sejmu zezwalającym na odbieranie mieszczanom wiejskich posiadłości. Protestował w niej przeciw zmuszaniu mieszczan do sprzedaży nabytych wcześniej majątków. Inną formą pisarską posłużył się w dialogach, w których zajął się zagadnieniami doktrynalnymi i wyznaniowymi. Dzieło życia Frycza nosi tytuł Commentariorum de Republica emendanta libri quinque (Rozważań o poprawie Rzeczpospolitej ksiąg pięć). Rozważania ukazały się w Krakowie w 1551 roku i wbrew tytułowi - składały się niestety tylko z trzech ksiąg: O obyczajach, O prawach i O wojnie. W edycji pominięto księgi: O Kościele i O szkole - wskutek ingerencji cenzury. Autor został zmuszony do opuszczenia Krakowa i osiadł w Wolborzu. Całość ukazała się w Bazylei u Jana Oporyna (Oporinusa) w roku 1554. Dzieło było czytane w całej renesansowej Europie. Oceniane wysoko, powszechnie chwalone, doczekało się przekładu na język niemiecki, francuski, hiszpański, w XVII wieku także na rosyjski. Na język polski przetłumaczył je Cyprian Bazylik i wydał (z pominięciem księgi O kościele) w Łasku w roku 1577 pod tytułem O poprawie Rzeczypospolitej - do dziś najczęściej używanym. Powodzenie reform, wszelkich inicjatyw w dziedzinie "poprawy Rzeczypospolitej" łączył z moralnością obywateli, poziomem ich obyczajów (O obyczajach). Był przekonany, że cały porządek prawny (O prawach), trwanie państwa w warunkach pokoju i wojny (O wojnie) są najściślej związane z moralnością społeczeństwa, z postawą jednostek - w szczególności króla, senatorów i posłów. W tym kontekście rozpatrywał również kwestie religijne i kościelne (O Kościele), a także edukacyjne (O szkole). Tworząc wizerunek idealnego państwa, opartego "na uczciwości obyczajów, na surowości sądów i na sztuce wojennej", dość krytycznie oceniał moralność swoich współczesnych. Frycz zmarł jesienią 1572 roku w Wolborzu, gdzie od niemal dwudziestu lat sprawował dziedziczny urząd wójta. Był Andrzej Frycz Modrzewski myślicielem i pisarzem miary europejskiej, wielkim humanistą epoki renesansu głoszącym śmiałe, niezależne poglądy.


Informacje pochodzą ze strony: http://monika.univ.gda.pl/`literat/frycz/index.htm

powrót na początek strony

La concurrence entre les maisons de courtage a donne lieu a le compte de demonstration forex forex recherches sont necessaires avant l'ouverture d'un compte de trading et de depot large eventail de plates-formes de negociation